Altyn Pankelle

Adam hökmünde

2005-07-02T15:51:00.000-07:00

Bu ýerde adam hökmünde ýöredýänje pikirlerim bolar.

Näme üçin adamlar özlerini bombalaýar?

Näme üçin adamlar özlerini bombalaýar?

2005-07-02T15:32:00.000-07:00

Ýakynda Türk teleýaýlymlarynda özüne bomba daňyp Adalat Ministrliginde ýaryljak bolan adam hakynda habarlar ýaýradyldy. Habaryň berlişine görä ol adam terrorçy we Türkiýäniň adalat sistemasyna howp abandyrdy we netijede polisiýa tarapyndan öldürildi. Hökman öldürmeli terrorçylardan dynmaly!

Men bilen terrorçy arasynda tapawut näme diýip birazajyk oýlandym. Men bomba saramok bilime, ol saraýar. Näme sebäpden bir adam öz janyndan geçip janly bomba bolup özüni ýarmak isleýär? Bu ýerde elbetde diňe bu waka däl-de Palestina ýada Çeçenistanda hem özüni ýarýan adamlaryň bardygyny hem ýatdan çykarmaly däl. Ony göz öňünde tutsak beýle ýagdaýlaryň dünýä jemgyýetiniň gündelik bir endigine öwrülendigine şaýat bolarys.

Bir ynsan hökmünde özüni ýarýan adamlaryň şeýle gorkunç ädimleri ätmegine näme sebäp bolýarka diýip oýlanmak gerek. Kimiň terrorçydygyny bilmek häzirki döwürde gaty kynlaşdy. Munuň üçin her haýsy bir habar kanalyna ýada bir döwletiň resmi habarlaryna ynanman öz wyždanymyza maslahat salmaly. Howlukman pikirlenmeli, özem hökman pikirlenmeli sebäbi şeýle ýagdaýlar dünýäniň her ýerinde döräp biler.

Internetde türkmençe kime gerek?

2005-06-05T03:55:00.000-07:00

Ol-ha internetde ekeni türkmennetde hem türkmençe sahypa tapaýmak gaty kyn; tanyşüsti bilen tapaýmasaň. Beýle sahypalar näme üçin şeýle az? Bu meň pikirimçe gyzykly sorag. Şoň üçin hem bu temada öz pikirlerimi siz bilen paýlaşaýyn diýdim.

Ilki bellemeli zat elbetde internete baglanmak mümkinçiligi türkmenlerde örän az. Köp türkmen daşary ýurtdan internete girýär. Bu türkmenleriň köpüsi rus, iňlis, türk dilleriniň iň azyndan birini gowy bilýär. Bu dilleri bilseň esasan-da iňlis we rus dillerini bilseň internetde islän zadyňa ýetmek gaty kyn däl. Aýdym-saz, hezillik, anekdotlar, tehniki maglumatlar internetde dökün.

Şu ýagdaýda türkmençe sahypalar arkaly şol bir maglumatlary türkmençeden başga has ýaýbaň dilleri bilýän adamlara okatmak we ýaýratmak gaty bir akylly pikir däl. Sebäbi dil aragatnaşyk serişdesi hökmünde neýtral. Ýagny haýsy sahypa has köp we peýdaly maglumatlar berip bilýän bolsa şol sahypa adamlar gidýärler, onuň haýsy dildedigine garamazdan. Diňe türkmençe bolandygy sebäpli adamlaryň bir sahypa gelmegine garaşmak saglyga peýdaly däl. Bir dili bilseň bir adam diýip köne türkmenleň sözi hem bar.

Diýmek türkmençe sahypalaryň aýratynlygy iň azyndan iki sany (1)biri daşary ýurt dillerini bilmeýän türkmenlere ýüzlenmek - rusça düşünmeýän gaty azmyka diýýän.(2)beýleki sahypalaryň türkmennetçilere hödürläp bilmeýän mazmunyny hödürlemek. Meň pikirimçe ikinji husus has möhüm. Meselem http://www.tmhits.com sahypasy şuňa mysal bolup biler. Türkmençe aýdymlary bize diňletjek türkçe ýada rusça sahypa gaty az. Şoň üçin türkmenler bu sahypany bilýän bolsa göni gelerler. Türkmençe bolany üçin däl-de, türkmenistanlylara degişli örän peýdaly maglumatlar we aýdymlar berýändigi üçin gelerler.

Şeýlelikde bir sahypanyň diliniň esasy kesgitleýijilerinden biri ykdysady maksatmyka diýýän. Her bir internet proektiniň aňyrsynda bir ykdysady maksat ýatsa şol internet proekti üstünlikli işlär diýip pikir edýärin. Bu ýerde ykdysady diýýänime pul ýa-da açgözlük diýip düşünmeli däl. Ykdysadyýet sözüniň manysy nämäni nirä nahili sowmalydygyny bilmekden gelip çykýar. Meselem, şoň üçin bir proektiň özeninde geljekki bir uly proektiň hamyrmaýasy bar bolup biler.

Türkmennetçileriň sany köpeldigiçe olary öz sahypasyna getirmek isleýänler olara gönükdürülen mazmunlary hödürlemeli bolarlar, şeýdip hem türkmençe sahypalar köpeler. Munuň üçin bolsa elbetde internetiň türkmenleriň arasynda ýaýbaňlaşmagyna garaşmak galýar. Gepiň tümmek ýeri pikirimi jemlesem: Internetde web sahypa ýada proekt döredip bilýän türkmenler az däl. Gep olaryň türkmençe bilmeýänliginde ýada türkmençe sahypa ýasamak islemeýänliginde hem däl. Gep türkmençe sahypalara talap ýok ýada örän az. Ykdysadyýetiň iň esasy kanuny internetde hem işleýär.

Diňläniňiz üçin köp sagboluň. Indiki gezek kellaňizi agyrtýançam hoş wagtyňyz
Balicity

Sahypany internete zyň, jübä düşýänçä ýa pelek

2005-05-24T10:39:00.000-07:00

Käbir ýerlerde websahypa açdym ýöne hiç kim gelenok diýen ýaly zeýrençler eşitdim we okadym. Şu barada öz pikirimi şeýle beýan etjek.

Umuman aýdaňda adam akylly janawer bolany uçin ol bir işe baş goşanda ýa ruhy ýada maddy lezzet almak isleýär. Her bir websahypa edýän adam hem öz proektine başlanynda özüne şeýle soraglar soramaly.

1. Men şu proekti näme üçin edýärin? Mysal üçin jogaplar şeýle bolup biler.

a)Bu temada gyzyklanýan beýleki adamlar bilen bilýänlerimi paýlaşmak we ösdürmek üçin.
b)Websahypa düzmäni öwrenmek üçin.
c)Meşhur bolmak üçin

Şeýle jogaplary berenleriň proektleri has kynlyk bilen işlärmikä diýän.

d)Internetde men açanym ýaly sahypa ýok.
e)Ysraýyl-Palestine ýada Çeçen konfliktini çözmek isleýärin.
f)Dünýäni halas edeýin.
g)Bir sahypa bolsa bir peýda, türkmenneti türkmençe sahypadan dolduraýyn.

Şonuň üçin haýsy hem bolsa bir işe baş goşanymyzda edişimiz ýaly websahypa açanymyzda hem şeýle pragmatiki pikirlenmek örän peýdalymyka diýärin soň ýadap käýinmez ýaly. Elbetde çykdajylar hem bar olary hem göz öňünde tutmak gerek. Eden çykdajyň gazanjak peýdaňdan(bu peýda ruhy lezzet hem bolup biler diýip ýokarda belledim) az bolsa täzeden gözden geçirmeli planlary.

Bir websahypanyň başa barmagy üçin bolsa gysgaça aşakdakylary etmek gerek diýip pikir edýärin.

a)Kime ýüzlenilýändigini kesgitlemek. Meselem www.turkmendili.com bolsa türkmen dili bilen gyzyklanýanlar we ol hakda maglumat gözleýänlere ýüzlenýän sahypa göz öňünde tutulýar. Şol sahypanyň içine diňe türkmen baýdak, gerb we ş.m. goýulsa ýada türkçe zatlardan doldurulsa hiçkim gaýdyp gelmez diýip ömründe internet diýlen zadyň adyny hem eşitmedik Bayramalyň wokzalyndaky çigit satýan daýzalar hem arkaýyn garantiýa berip biler. Sahypa gelenler islän zadyny tapmasalar we aldansalar ol sahypanyň abraýy gaçýar.

b)Şol ýüzlenilýän adamlara ulaşmak. Internetde şeýle sahypanyň bardygyny illere aýtmak gerek. Google ýaly sahypalardan gözläp tapylýan hem bolsa häzire çenli iň gowy usul e-poçta arkaly habar bermek bolup durýar diýip pikir edýärin. Sahypaňyzyň bardygyny hiç kim bilmese olar gelmejekdigini Baýramalyň wokzalyndaky çigit satmaýan daýzalar hem garantiýa berip bilerler.

c)Sahypany täzelemek. Öňem bir gezek biriniň "çorbanyň çorbasynyň çorbasy" diýşi ýaly. Sizem sahypanyň mazmunynyň mazmunynyň mazmunynyň mazmunyny goýsaňyz, ýagny täzelemeseňiz ýada goşmasaňyz hiç kim gelmez. Olar size sahypanyň myhmanlarynyň myhmanlarynyň myhmanlaryny ibermek bilen çäklenmeli bolarlar. Şonuň üçin hem sahypany täzelemek we oňa mazmun goşmak gerek.

Bu ýerde ýazanlarym uly iliň(uly il diýýänim tutuş dünýä) bilýän zatlary. Ýöne türkmennetde biz türkmenler yza galdyk, galýarys şoň üçin hem öz kemçiliklerimizi utanman birbirimize aýdyp geljege bagtly garaýarys.

Bir höweslendiriji mysal bereýin. Özüm türkmençe sözlük sahypasy ýasadym. Ýöne şeýle gyzyklanyp etdim; soňra bolsa şol sözlük sahypasyna seredip käbir terjime firmalary maňa ýüz tutdy meniň adresimi sahypadan tapyp. Soň şol firma bilen iş salşyp birazajyk pul gazandym. Diýjek bolýan zadym "almany göge zyň ýere düşýänçä ýa pelek." Meniň mysalymda bolsa "sahypany internete zyň, jübä düşýänçä ýa pelek." Haçan nirden nähili peýdasy boljagy belli däl.

Ýöne gorkunç zatlar goýup sahypada milletparazlyk, tireparazlyk ýada jynsparazlyk ýaýratsaňyz onda duşmanlaryňyz hem köpeler. Bu hem bir bellemeli zat.

Eger Baýramalyň wokzalyndaky daýzalardan IT barada maslahat almak isleseňiz 50,000 manat möçberindeki pul tölegini meniň aşakdaky hasabyma goýuň.

Daýzabank Paýdarlar Jemgyýeti
Baýramaly bölümi
0239804329840 TMS
SWIFT 9879

Öz başlygyňyz,
Balicity.

Ýazmak we aragatnaşyk hakynda

2005-05-02T09:14:00.000-07:00

Adam diýlen mahluk ýazmagy gaty ir döwürde öwrenipdir, ýada oýlap tapypdyr. Taryhçylar ony şumerleriň wagtyna ýoňkeýärler ýöne men häzir bu hakda gürlemek islämok.

Ýakynda ýönekeý bir adam hökmünde ýazmak hakynda aýdyp biljeklerim nämelerden ybarat diýip özüme soradym. Ýada aňyrdan itekläp duran ýazmak hyjuwy nämeden gözbaş alýarka diýip oýlandym. Soňra bolsa şu oý pikirlerimi käbir Homo sapiens sapiensler bilen paýlaşsam gaty bir jemgyýete zyýanly iş bolmaz diýdim öz-özüme.

Elbetde birinji belläp geçmeli zat gürrüň näme ýazmak hakynda. Men bu ýerde özümi tehniki zatlardan daşlaşdyrjak we esasy goşgy, edebiýat,saz, surat, heýkeltraşlyk ýaly sungat diýip suratlandyryp bolaýjak ýazuw formalary bilen çäklendirjek. Men bularyň hemmesine umuman ýazmak diýjek.

Meselem başlaýyn. Näme üçin ýazýar ýazyjy ruh? Ilki bilen bu ýerde duýgylar mese-mälim.
Käte tebigatyň ajaýyp suraty biziň öňümize çöl, tokaý, deňiz, derýa hökmünde gelýär we şol pursatda muny bir diliň iň owadan sözleri bilen suratlandyrmak kellä gelýär. Bu ýerde dilleriň tapawudy ýok türkmen, rus, urdu. Hemme diller şol dili gowy bilýän adamlar tarapyndan ajaýyp eserler döretmäge mümkinçilik berýär. Esasy zat gözegçi, biziň mysalymyzda bu şahyr, şol tebigatyň suratyna seredeninde dörän duýgularyny edil öz duýşy ýaly ýiti okyjylaryna ýetirjek bolýar. Şonuň üçin hem haýsydyr bir sözleri ulanman iň wajyp sözleri saýlamak isleýär. Gysgaça aýtsam bu suratlandyrma žanryna degişli bolup biler ýöne suratyň edil özüni çyzman eýsem şol pursatda dörän newro-psihologiki tolkunlaryň lezzetini okyjylara hem ýetirmek esasy itergi bolup durýar. Bu ýerde duýgy lezzetli bolman hem biler elbetde.

Meselem köçede oturan maýyp dilegçini gören adam oňa pul beresi gelýär diýeli. Ýöne öýde oturan öz çagasy bar ýada başga ykdysady kynçylyklar sebäpli şol kömegi oňa ýetirip bilenok. Wagty ýok, iş kän ýaly müňlerçe uly we kiçi sebäp tapmak kyn däl. Emma esasy zat bu ýerde şol adamyň daş töweregindäki jemgyýetçilik ýagdaýyna bolan reaksiýasy.

Ölüm-ýitim meselesi ýada söýgüliden aýrylyk ýaly gynançly wakalar hem goşgy ýazmaga itekleýär. Şeýlelikde duýgulary okyjylara ulaşdyrmak ýazyjy ruhy janlandyrýan bir sebäp diýen netijä geldim.

Munuň arkasynda bolsa adamyň aragatnaşyk etmek uçin durun tebigy mätaçlikleri bar. Adamyň adam diýlip tanalýan wagtyndan başlap belli bir toparlar hökmünde ýaşaýan jemgyýetler emele gelipdir. Gadymy pelsepeçilerden Aristotel "adam syýasy haýwan" diýip belläp geçipdir. Onuň diýjek bolan zady adamlar toparlar hökmünde yaşaýarlar we bu toparlaryň içinde syýasat bilen meşgullanýarlar. Syýasat bolsa toparda, edil şol döwri göz öňünde tutsak şäherde, ýaşamak sungatyna berlen atdyr. Polisde şäherde ýaşamak hem politicus sözüniň aslyny bize ýatladýar. Adam aragatnaşyga mätaç jandar. Hudaý bilen, beýleki adamlar bilen hatda haýwanlar bilen hem aragatnaşyga mätaç. Biz öz üstünlüklerimizi başga adamlara görkezmek isleýäris. Öz pikirlerimizi başga adamlara ýetirmek isleýäris. Täze çaga doglanda buşlaýşymyz dek, ýada täze aýdym döredenimizde habar berşimiz dek. Ine şu aragatnaşyk mätaçligi hem ýazyjy ruhda örän ýiti duýulýar. Bu ýiti mätaçlik hem her hili döredijilik formasynda bolup bilýär.

Ýazyjy ruhuň mätaçlik tarapy bar diýsem onda ýazyjylar gowşak ruhly adamlar diýdigim bolmaýar. Gaýtam tersine ýazyjy ruh jemgyýetiň iň möhüm proseslerini ýöredýän adamlarda bolýar. Ýazyjy ruh diňe bir bermek däl eýsem almak ugrundan hem gaty kämil ukyplara eýedir. Gündelik durmuşda bolup geçýän prosesleri ýiti gözler bilen seljerip olary täzeden işlemek uçin köp zähmet çekmeli. Ýazyjy ruh munuň hötdesinden gelmek üçin köp energiýa sarp edýär. Şonlukda ýazyjy ruh bu nukdaý nazardan gowşak dälde güýçli diýip hem häsiýetlendirilip bilner.
Men ýokarda gelen netijämi käbir mysallarda barlap görjek.

Ýazmagyň düýp-teýkarynyň aragatnaşykdadygyny belläp geçdim. Eger hemme adamlaryň çyndanam adamdyklaryny kabul etsek, höwes bilen men taýýar, onda şu aragatnaşyk mätaçligi hemmelerde bardyr. Emma her kimde üýtgeşik dozalarda bolsa gerek. Her nähili üytgeşik doza hem bolsa munuň netijesini kabul etmek gerek ýagny sungaty belli bir formalar içine gysmaly däl diýjek bolýan. Eger biz adamlar beýleki adamlaryň aragatnaşyk mätaçliklerinden dörän eserlerini öz sungat garaýşymyza görä bahalandyrsak onda jemgyýetiň esasyna ýüzleý garadygymyz bolar. Bular her dürli hatlar, aýdymlar, heýkeller, hekaýalar bolup biler.

Şonuň üçin men şuny teklip edýärin. Gowy ýazýarmy, erbet ýazýar? Sesi gowumy? ýaly soraglar soraman. Näme üçin ýazýar? Kim üçin ýazýar? diýen soraglar sorasak onda ýazylan eseriň many-matlabyna düşündügimiz bolarmyka diýyän.

Asyl diýjek bolýan zadym hemme adamlarda bar bolan aragatnaşyk ukyby häzirki dünýämizde örän çäklendirilen. Şonuň üçin dürli eserler döretmek isleýänler bu çäklendirilmelerden gorkýarlar. Daş-töwerekdäki adamlaryň pikirlerinden çekinýärler we hakykatda durmuşda diýjek bolýan zatlaryny diýip bilmeýärler. Edil özümden başlap hemme kişä ýazmak, döretmek ýaly iň tebigy ukyplaryňyzy ulanyň we has-da tebigy adam boluň diýip ýüzlenesim gelýär.

Ýene bir belläp geçesim gelýän zat bolsa aragatnaşyk diňe bir adam bilen çäklendirilmeli däl. Diýjek bolunýan pikiriň näçe köp kişä ýetirilse şonça täsirli boljakdygy düşnüklidir. Şonuň üçin bar bolan internet ýaly mümkinçiliklerden peýdalanyp öz pikirlerimizi dürli köpçüliklere ýetirmek has maksadalaýyk diýip pikir edýän.

Eýsem bugün ýazmak we ertir ýazmak meselesine nähili garamaly. Muňa meniň garaýşym şeýleräk. Ýokarda belläp geçişim ýaly ýazmakdan gorkmak gerek däl. Bu her bir adamyň edip bilýän we edip bilmeli tebigy herekedi. Şol gorky bolmasa onda edil häzir ýazmazlyk üçin sebäp ýok. Geçmişde ýazylanlar geçmişiň suratydyr we eger bugün bir eser ýazsak onda ertir şol eserde ertir özümiziň geçmişdäki suratymyzy taparys. Şeýdip düýnden bugüne nähili üýtgeşiklikler bolup geçendigini özümizde göreris. Onda esasy zat mydama ýazjak bolmak. Pikirler edil ýüze çykanynda ýazylmalydyrlar. Bolmasa olar ýatdan çykarlar.

Biziň düýnki pikirlenişimiz we başdan geçirenlerimiz şu gün başga biri üçin gymmatly bir serişde bolup biler. Ýönekeý mysalym şeýleräk. Hiçkim 15-18 ýaş aralygynda bolup geçenler hakynda ýazmasa dünýä nähili elhenç ýer bolardy. Özümize ertire taýynlanymyzda hem elbetde bizden öňki yaşap geçenleriň ýazanlaryny ulanýarys. Onda her bir tejribe, her bir duýgy, her bir pikir ýazylmaga we neşir edilmäge mynasypdyr, eger şol aragatnaşyk prinsipiniň köküne palta urmaýan bolsa.

Gepiň tümmek ýeri her bir adamda aragatnaşyk ruhy bardyr we muny ösdürmek mümkin. Hiç kime hiç zat tutuş berlen däl. Işlemek we diýjek bolýan zadymyzyň nyşana barýandygyny köp işläp bilip bileris. Şol sebäpli hem ýazmagyň adam tejribesiniň ýazylgy her dürli görnüşini höweslendirmek häzirki jemgyýetiň esasy meselelerinden biri bolup durýar.

Nazar Mamedyf 2004

Pelsepe

2005-05-02T08:59:00.000-07:00

Bu ýerde pelsepe otarmagymyň netijelerini okarsyňyz.

Ýazmak we aragatnaşyk hakynda

Saz we Gitara

2005-05-02T07:54:00.000-07:00

Saz we gitara hakynda öwrenenlerimi şu ýerde paýlaşjak.

Biderek pikirler

2005-05-02T07:20:00.000-07:00

1. Standartlary peseltmek baradaky pikirim

Gyzlar we oglanlar, adamlar we aýallar gaty köp bezenýärler. Ýada umuman adamlar köpçüligiň içine çykanlarynda asyl boluşlaryndan has gowy görünjek bolup dert-azar. Şoň üçin meň pikirimçe ähli dünýäň adamlary bolup biz standartlary peseltmeli meselem hemme resmi döwlet işgärleri galstuk dakmagy indiki hepdeden taşlaýas diýip ylalaşsalar gaty köp zat has hem aňsatlaşar we şu ýalançyda bagt köpelermikä diýýän.

Ýada meselem adamlar owadanlyga ýada reňke kän üns bermeseler, oglanlar ütüklu eşikler geýmesede bolar, gyzlaram kän himiki zatlar ulanmazlar.

2. Kitaphanalary ýakmak baradaky pikirim

Studentlik döwründe köp öý-işi ýazmaly bolýar. Şol işlerde hem öňki alymlaryň ýazan zatlaryny agzamaly we olaryň aýdan zatlaryna özümiziň goşandymyzy goşmagymyza garaşylýar. Meselem Marks şeýle diýipdir, Lenin beýle diýipdir. Umuman gowy iş ýazjak bolsaň gaty köp okamaly kitaphanalarda, şon üçin kitaphanalary ýaksak bir asyr dagyn arkaýynlaşarmykak diýýän.

3. Ýumurtga çakaňda öňünden bulamak ýa-da bişirip durkaň bulamak hakynda pikirim

Studentlik döwründe ýumurtga milli tagama öwrülýär. Käbir ýoldaşlarym ýumurtga çakmakaň öňünden aýratyn gapda bulaýarlar gowy edip. Men bolsa bişirip durkam bulaýan. Iň soňy 5 minutda taýyn bolýar. Ýönekeý towuk ýumurtgasy kän garaşdyranok. Öňünden gowy edip bulamagyň peýdasyny görüp bilmedim. Meniň garşydaşlarym hem düşündirip bilmediler gowy edip. Şoň üçin hemme studentlere ýumurtga çakalarynda öňünden bulamasalar hem bolar diýip ykrar edýärin.

Ýolýazgylary

2005-05-02T07:18:00.000-07:00

Bu ýerde käbir ýolýazgylarymy goýjak boljak.

Ylmy-tehniki makalalar

2005-05-02T07:16:00.000-07:00

Bu ýerde käbir ylmy-tehniki mowzukda ýazan makalalarymy goýjak boljak.

Turkmenistan.com gerek bolsa 120.000 $ ber?

2005-05-02T07:10:00.000-07:00

Turkmenistan.com we turkmen.net ýaly adreslerin satylýandygy ýada öz wagtynda satylandygyny eýýäm köpler bilýän bolsa gerek. Käbir adamlar bu domain atlaryny ulanmak üçin käbirleri bolsa alyp satmak üçin satyn alýarlar.

Turkmenistan.com we turkmen.net ýaly adreslerin satylýandygy ýada öz wagtynda satylandygyny eýýäm köpler bilýän bolsa gerek. Käbir adamlar bu domain atlaryny ulanmak üçin käbirleri bolsa alyp satmak üçin satyn alýarlar.

Şeýlelikde häzirki wagtda turkmenistan.com satlyk we arzanlapdyr. Bir ildeşimiz ony ýaponlardan aljak bolup olara hat ýazypdyr. Ýaponlar hem oňa şeýle jogap beripdirler. Illere gymmat ýöne saňa gerek bolsa 120000$-a bereris. Has düşnükli dil bilen aýtmaly bolsa ýüz ýigrimi müň amerikan dollary. Ol ildeşimiz hem oňa şeýle jogap beripdir. Eger Transhazar gaz turbasy proekti başa barsa türkmenler pul toplap şol domain ady sizden alar bolmasa şu wagt türkmenlerde beýle pul ýok diýipdir. Gülmek gerek ýöne hekaýaň manysy başga ýerde.

Turkmenistan.com ýada şoňa meňzeş türkmenlere degişli bolup biläýjek domain atlary domain alypsatarlaryň eline geçipdir. Diýmek türkmennetdäki türkmenler öz wagtynda bu domain atlary bilen gyzyklanmandyrlar. Munuň hem sebäbi düşnükli. Türkmennetde türkmen az. Türkmenistanlylaryň az ýeri hem gaty hezil bolanok. Şoň üçin ýapon diýdi koreý diýdi herhiljek spekulýantlar gelip türkmenleriň ulanyp biläýjek atlaryny birwagt alypdyrlar.

Daşary ýurtly biri turkmen ýada Türkmenistan nämekä diýip bilesi gelen wagty ýazjak sözleri ýene ýokarda agzalan domain atlary bolup durýar. Şoň üçin geljekdäki işiňiz üçin şu wagtdan domain ady almagy ýatdan çykarmaň.

Domain atlary bilen baglanşykly başgada aýtjak zatlarym hem bar. Meselem dutar.tk ady hem türkmen sözüniň içinde bar bolan t we k harplary arkaly türkmenlere degişli ýaly bolup dur. Muňa seretseň .tr hem şeýle. Ýöne hemmeleriň bilşi ýaly Türkmenistanyň resmi domaini .tm . Ýöne umuman dünýäde domain at standartlary buýr bulaşyk boldy diýip bileris. .tm-ni Trade Mark - söwda belgisi diýip ulanyp ýören hem firmalar bar. Meselem HSBC adresi http://www.hsbc.tm Ýagny geljekde şeýle gülkünç ýagdaýlar hem bolmagy gaty ahmal. Meselem kagyz satýan Akkagyz atly firma bar bolsa www.akkagyz.kg diýip adres alaýmagy mümkin. Ýada meselem www.turkmenler.biz aslynda biznes üçin aýrylan ýöne türkmen dilindäki biz sözi bilen gabat gelse manysy gowy bolýar. Aslynda Internetde http://nameucin.turkmen.az/ diýip sahypa açmaly Azerbeýjanly dostlardan haýyş edip. Umuman domain atlary babatda standartlar ýerleşmedi we ýerleşmegi hem kyn.

Eger höwes eden domain adyňyz eýýäm alnan bolsa onda başga bir göwünlik bermeli bolýar. Internet ulanyjylary indi bir zat gözleseler köplenç gugullaýarlar(to google - gugullamak türkmen dilinde täze işlik Google sahypasynda gözlemek). http://www.google.com/intl/tk/. Şoň üçin hem eger sahypaňyz gowy dizaýn edilen bolsa we adamlary gyzyklandyrsa onda olar siziň sahypaňyzyň ady www.okaranygetirsuytbereyin.com bolsa hem ýatlap ýene girerler. Eger muňa ynanmaýan bolsaňyz sahypaňyza 500 sany türkmençe MP3 goýsaňyz düşünersiňiz.

Gepiň tümmek ýeri belli bir çykalga ýok. A) gyzyklanýan domainiňize puluňyz ýetse derrew alyň B) eger alyp bilmeýän bolsaňyz gynanmaň başga birini alsaňyz hem bolar. Birazajyk kelle döwüp gyzykly atlar tapyp bilseňiz proektiňiz has meşhur bolup biler.
(Bu ýazgy mundan öň Turkmennet.com-da neşir edildi.)
Nazar.

Goşgular

2005-05-02T06:29:00.000-07:00

Başga-da ýazan aýdym sözlerimi Aýdymlar bölümünden görüp bilersiňiz.

ÇAGALYK

Güýz möwsümi Baýramalyň şäheri
Altynsypat sary ýaprakdan doly
Bulut oýarmaýar ýalta säheri
Ýeke özi yuwýar kümüşsow ýoly

Emma Baýramaly eýýäm oýandy
Öýlerde yşyklar ýanyp başlady
Yaprakdan sallanan çyg damjalary
"Hezil" - diýip, üste damyp başlady.

Ine şol peýza?a aşyk bolupdym
Ejem daňdan bally-çörek berende
Ýüzümi ýuwşuma ir bilen turup
Sowgat edip gujagyny gerende

Oňat bir düýş ýaly geçdi çagalyk.
Ýene-de güýz geldi meniň öýüme
Bu gyşdan soň bahar gelmeýär indi
Diňe goşgularda myhman küýüme.

(stambul, güýz, 2002)

NÄSAZLYK

Soragym sagmykam özüm aslynda
Seretseň saglygyň edil özi men
Ýa-da dälistanyň güllän paslyndan
Aşyp gelen näsazlygyň yzy men

Güýmeýän özümi diri ýagdaýda
Durmuş hakda pikirimi ýöredýän
Käwagt paýhasyň piri ýagdaýda
Nesihatdan doly goşgy döredýän

Tanyşýaryn täze sypata girip
Hergün özüm bilen müňlerçe sapar
Özümi ýigrenip taşlap gidemde
Ýigrenjim söýgimi agtaryp tapar

(ankara, 2002)

MENEM ÝASAMA

Pikirimçe durmuţ bir taraplaýyn
Öňe ädimden soň yza dönme ýok
Ţem bolup dünýäni ýagtyltjak diýseň
Gutarynçaň ýanýaň ýolda sönme ýok

Köp bilen çalt garrar diýerdi agam.
Men bolsa çalt garrap, köp biljek boldum.
Biwagt guraýan ýapraklar kimin,
Kölege bermäkäm saraljak boldum

Kölege bermäkäm soljak boldum men,
Hemme zatdan örän çuň many gözläp.
Manysyz netija geljek boldum men,
Gerek bolmasada kyn sözler sözläp.

(ankara, 2002)

ÝÖRELGE

Kiçi dilden bärde hiç söz islämok
Gözüm gypmak üçin tanyş gerek däl
Saman ody ýaly parlanymdan soň
Sönüp tozap gitjek ýanyş gerek däl

Ýüzüme ýylgyrma hoş sözler bilen
Tüýs ýürekler müň boş sözden zyýada
Oňuşman ýüzüňi görmäýin diýseň
Atly gaçjak mendirin bolsaň pyýada

Döwüň janyn goýýan gowagy ýaly
Maňa ömürbaky çyn bir dost gerek
Syr we gam-gussadan ýadan mahaly
Ýüregni alara ýüregme derek

Saman odam bolman ojaryň odam
Sönüp ýok bolmasyn ýazgydym meniň
Köňülden geleni ýazuwa dökmek
Ertire ibermek çözgüdim meniň

Köňli diňe ak kagyza ynanman
Ynsan ýüreklerine ýazsam adymy
Ýene müň ýyldan ýa million ýyldan soň
Ýatlarlarmy diýjek bolan zadymy?

(ankara, güýz, 2001)

Aýdymlar

2005-05-02T06:21:00.000-07:00

Diňlemek üçin şu adrese gidiň: http://nazarmamedov.tripod.com/id1.html

GATY GÖRME MENDEN

Gözlerim gözleriňe söygi bilen garady
Barmaklam saçlaryňy darak bolup darady
Ýöne sen menden gaty gordüň hemde öýkelediň
Aýtsana ay gyz öýke-kine haýsymyza ýarady

Şol sebäpden aglayaň gözýaşlaryň diňenok
Ýüregim myžžyk boldy gozýaş oňa siňenok
Ine aýrylyk güni läläm gozýaş döküp aglama maňa
Bu derdi men tapmadym wah dermanynam bilemok

DOST BOLALY DIÝME

Tarlama: 5-3-2-3-1-3-2-3

Am C
Geçmişim we geljegim
G C
Häzirim bolduň maňa
Am C
Bir awgust agşamynda
E Am
Açdym söýgimi saňa

Jogabyňda diýdiň sen aý oglan
Sen ýüregiň owadan
Ýöne başga oglany söýýän meni
Ýokdur şondan sowadan

Dost bolaly diýme maňa
Aşyk boldum men saňa
Gel bileje söýgimizi
Ýazaly biz dessana

Ah nähili öwüsyärdi saçlaryň
Bosforuň şemalyna
Ýalňyşyp aşyk bolaýypdyryn
Seň mährijemalyňa

Ezizim seň ýüregiň maňa mähriban
Hem illeňkiden ulurak
Gözleriň görünyär yssy
Hem gujagyň ýylyrak

GITARA

Şatlykda bile gussada bile
Toýdada bile ýasdada bile
Gündogardan gün doganda
Günbatarda batsada bile

Ömürbaky bolduň maňa mähriban dostum
Ömrüme sen ömür goşduň jana jan goşduň

Elimde gitara oň bilen joşýaryn
Oň bilen aýdym aýdýan keype keyp goşýaryn goşýaryn

ILKI SÖÝGI

Hany seniň garaşylmadyk ýagdaýda peýda bolan ýeriň?
Hany meniň gulagyma ýeten ernim, hoş bolan serim?
Hany maňa ýüregiň ähli syrlaryn açan wagtyň?
Hany öpjek bolanymda näz bilen gacan wagtyň

Leblerimiň lebe degen ilki gezegi bolduň.
Geçip giden günlerimiň bezegi bolduň.

Ine ýene seniň bilen gezen parkymyzyň icinde
Ýatlaýaryn şol günleri jübütler geçende
Wagt çalt geçmesin diýip bile haýal ýöredik
Şeýdip meniň ýüregimde söýgiň döredi

Leblerimiň lebe degen ilki gezegi bolduň.
Geçip giden günlerimiň bezegi bolduň.

IŇ ESASYSY

Am Dm
Bagtlylar bilen oturdym, maňlaýy şorlar bilen
G C
Semizler bilen oturdym hem horlar bilen
Am Dm
Ýöne iň esasysy gowşaklar dälde
E Am
Oturmak nesip etdi ynsaply zorlar bilen

Çümüp gördüm men Stambulda deňziň astynda
Nesip edip gördüm men Ýewropanam aslynda
Ýöne iň esasysy dost-ýarlar bilen
Piwo içip gördüm Baýramalyda tomus paslynda

Klassyky saz diňlap metaldan soň blýuza ulaşdym
Rap tehno popdan soň birden jaza bulaşdym
Ýöne iň esasysy öz gitaramda
Ýönekeýje aýdym saza ulaşdym

Ilki soýüp düşdüm bolgarkaň yzyna
Soňra aşyk boldum men wenger gyzyna
Ýöne iň esasysy maňlaýda barmyka
Kelläni goýmak bir ajaýyp türkmen gyzyň dyzyna

SÖÝÜLMEZLIK

Düşünyän ol gyz ýene nämeüçin aglaýar
Ilkinji söygiň ýatlamasy ýürek daglaýar
Şol oglanyň keşbi hiç ýadyndan çykanok
Söýmek süyji ýöne söýülmezlik jana ýakanok

Seň oň bilen islediň ýakyn tanyşmak
Aýly gijelerde ýyldyz sanaşmak
Gysmyljyrap gujagyna ýanaşmak
Hem-de leblerinden ganyşmaaaaa ..a..k

ÖZÜŇ ALYP ÇYKMAŞAK

Talant bolsa süýreg ýok
Ýürek bolsa direg ýok
Nädip ýaşamaly öwredýän kän
Öwredilmeýän zatlar nämekän?

Ýamandan gaýtmagy öwretmezler saňa
Dogrymy aýtmagy öwretmediler maňa
Ýagşylyk etmegi öwretmezler saňa
Bagşylyk etmegi öwretmediler maňa

Ýalbarsaň çyndanam berer saňa Taňryň
Oň berenni alyp bolmaz gaňryp
Nädip yaşamaly öwredyän kän
Öwredilmeyän zatlar nämekän?

BIR SEKUNTDA

Şol gyza gözüm düşdi ýykylamda taýyp
Ýöne ol gyz boldy gözlerden gaýyp
Şondan bäri arzuwym şol gyz bolsa taýym
Onuň keşbini ýene görkezäý hudaýym

Göwün oturmaýar garaşyp <--- Gaýtalamak
Bir sekuntda boldum aşyk
(Bir sekuntda edýär aşyk)

Şol gyz gözüm düşdi ýene bir gün şäherde
Söýgülisi bar eken duşuşýar her säherde
Söýgülisi hem daýaw bir görmegeý pyýada
Ýöne nätjek ýene şol gyz düşüp dur-da bu ýada

Salam

2005-04-30T07:05:00.000-07:00

Salam Nazar Mamedyfyň bloguna hoş geldiňiz. Bu ýerde her dürlije zatlar hakynda her dürlije ýazgylar bolaýmagy mümkin.

Men hem edil şu pursatdan peýdalanyp öz gezegimde özüm hakda birazajyk aýdaýsam diýýän. Adym Nazar. 1981-nji ýylda doguldym. Şondan bärem ýaşap ýörün Baýramalyda. Gaty gowy şäher puluň kän bolsa.

Gowy naharlar iýmegi ýaman gowy görýärin. Şoň üçin hem gowy nahar hödürleseler köp ýalbartman iýýärin we ýeneki teklipleri kabul edýärin.

Saz diňlemek we çalmak, gitarada, bilen gyzyklanýaryn. Küşt oýnap bilemok. Olar ýaly kelle ýok. Bolaram öydemok. Futbol hem beýleki "bol" bilen gutarýan zatlardanam başym çykanok. Fiziki taýdan edip bilýän işim ýöremek we yza ýöremek. Hemem potrady pytratda işläp gördüm. Kompýuterler bilenem gyzyklanýan ýöne olar maňa kän ýüz berenok. Şonda da käwagt tehniki zatlar öwrenen bolup, ilden çykmajak bolýan.

Gutaran okuwlarymyň sany-sajagy barmy? Elbetde bar. Ýokary bilimim Döwleti Dolandyrma ugrundan. Köp kitap okamaly bolduk ýöne alyp çykdyk. Bilýän dillerimiň hem sany sajagy bar. Birazajyk iňlisçe, türkçe, orsça bilýän. Sögseler düşünýän.

Şu sahypa gelip bu setirleri okaýan bolsaňyz gaty ýüregedüşgünç daýydygyma düşünensiňiz. Indi nädip çykmalydygyny bilmeýän bolsanyz, iň ýakynda ýerleşýän elektrik stansiýasyny bombalap bilersiňiz. (Bu proekte başlamak üçin hemmäň ünsüni çekäýjek gara paket tapyň we daşyna goçak harplar bilen "Äga boluň! BOMBA" diýip ýazyň.) Şondan soň sizin kompýuteriňiz özi ýapylar.

Has kynrak ýoly hem bar şu sahypadan dynmagyň ýöne ony tanyşüsti bilen aýdyaryn.
Gepiň tümmek ýeri hoş geldiňiz! Salam!
Bu sahypada gyzykly zatlar goýjak bolaryn.
Nazar.

Grafika Raster, Vector, JPEG we GIF

2000-05-02T07:39:00.000-07:00

Grafika barada gürrüň edilende siziň ýadyňyza derrew öz suratlaryňyz ýa-da Internetde görýan suratjyklaryňyz ýa-da maşynlaryň iş grafikasy düşüp biler. Emma grafika diýenimizde asyl kellämize gelmeli zat görüp bolýan ähli zatlar bolmalydyr. Ýagny telewizordaky Poşalakdan başlap tä bugdaý meýdanlarynyň çyzuwyna çenli. Bugün grafika pikiri diňe metbugat we kompýutere gysylan hem bolsa grafika sungaty özi durmuşuň herbir pudagynda iň köp gerek bolýan zatdyr. Ýöne men size ýene-de şol kompýuter grafikasyndan biraz gürrüň bermekçi. Kompýuteri açyp tä ýapýançaňyz görýän zatlaryňyz grafikadyr.( Tüsse zat çykýan bolsa onda ol grafika dälde komýuterde bir näsazlyk bar diýmekdir.) Men size aýratynda kompýuterdäki suratlar hakynda gürleşmek isledim.

Suratlar kompýuteriň ýat gurluşynda esasy iki görnüşde saklanýar.

Bulardan birinjisi raster surat formatydyr (raster image format). Bu formatda surat piksel atly kiçijik bölejiklere bölünýär we bu piksel barada reňk informasiýa her surat faýlyň içinde saklanýar. Meselem suratyň içinde "Koordinatalary 200,33 bolan pikseliň reňki gyzyl". Her bir faýl täzeden ulanylanda bu informasiýa ekrana iberilýär we biz adamlar suraty görüp bilýaris. Türkmeniň halysy örän gowy mysal bolup biler. Her çitim aýratyn bir reňk emma ýerleşdirilişi dogry bolany üçin onda Pyragynyň suratyny hem emele getirip bolýar.

Ikinji format bolsa meta we wektor surat formatlarydyr (meta and vector image format). Bu toparyň aýratynlygy bolsa suratlaryň wektor maglumatlary hökmünde saklanmagydyr. Ýagny suratlar matematiki we geometriki şekillerden emele gelen bolmalydyrlar. Bu format faýlyň içinde meselem şunuň ýaly bir maglumat saklaýar. "Suratyň ýokary-çep burçundan aşaky-sag burçuna gök reňkli çyzyk çyz." Elbetde bu mysaldaky ýaly ýönekeý däl emma esasy gurluş meňzeş.

Meta formatynyň wektordan has çylşyrymly maglumatlary tekst we bitmap hem saklap bilmegi onuň has ösendigini görkezýär. Bularyň arasynda WMF(windows meta-file) has giňden ulanylýar. Fotosuratlary (we beýleki has çylşyrymly bolanlary) raster formatynda saklamak gerek. Sebäbi hakyky türkmen bedewiniň suratyny wektor maglumaty hökmünde ýazmak mümkin däl. Emma wektoryň raster formatlaryna görä has oňaýly tarapy suraty ulaltmak we kiçeltmek barada hiç hili kynçylyk bolmaýanlygynda we örän az ýer tutýandygyndadyr. Men size internetde iň köp ulanylýan raster formatlary hakynda hem birzatlar aýdaýyn. Bilşiňiz ýaly bulardan üç sany bardyr JPG,GIF we PNG.

JPEG (Join Photo Experts Group) formaty adyny ýaýyň içindäki sözlerden alýar. Bu format raster surat formatydyr we suraty pikseller hökmünde saklaýar we örän ýokary rezolýusiýaly suratlary saklamaga ukyplydyr. Fotosuratlar esasan bu formatta ulanylýar.

GIF (Compuserve Graphics Interchange Format) hem JPEG(jeýpeg diýip okaýanlar bar) ýaly emma oýlap tapyjylary üýtgeşik we has köp ýer tutýan formatdyr. Sebäbi bu hem piksel maglumaty esasynda işleýär emma bir tapawudy bar we bu tapawut hökman bilinäýmelidir. GIF herbir pikseliň reňkini aýratyn we edil bolşy ýaly edip saklaýar, bu bolsa suratda hiçhili görnüş tapawut etmejekdigini aňladýar. JPEG bolsa suratyň meňzeşräk ýerleriniň reňklerini birleşdirmek esasynda has az ýer tutýan piksel maglumaty saklaýar, bu bolsa suratyň hiliniň belli bir derejede düşýandigini görkezýär.

GIF fotosuratlary örän köp ýer alýar sebäbi fotosuratlarda örän köp reňk tonlary bolýar ýagny gök asmanyň ýa-da şapagyň reňklerini aýry-aýry göz öňüňe getirmek mümkin hem däl. JPEG munuň üçin örän oňaýlydyr we az ýer tutýar. GIF bolsa animasiýalar, knopkalar, çyzyklar ýaly suratlary saklamakda has oňaýlydyr.

Azajyk hem bolsa grafika barasynda şu gysgajyk maglumatlar peýdaly bolandyr diýip umyt edýärin.
Nazar

Üýtgeşik bellikleriň rowaýaty

2000-01-15T07:31:00.000-08:00

Haçan-da siz esasy harplary bir HTML dokumentine ýazanyňyzda
olar edil ýazyşyňyz ýaly çykýarlar. Ýöne meselem Türkmen elipbiýindäki esasy
latyn alfawitinde bolmadyk harplar welin türkmennetiň wawwaly meselelerinden biri bolup durýar.Köpimiziň bilesini getirýän bu meseläniň çözgüdini tapmak hem bu makalanyň nesibesine düşdi.

Dogrudan hem nädip herhili üýtgeşik harplary, simwollary we belgileri
sahypada görkezmeli? Munuň üçin harp birlikleri diýen ýörite kod
köplügini ulanmak gerek bolýar. Ol kodlar HTML faýlyň içine ýazylanda geziji
siziň bellän harplaryňyzy ulanyja görkezýär.

Mälim bolan latyn harplaryny Halkara Standartlar Guramasy(HSG)
bir ýere toplapdyr, olar 255 sany.

Iki harp birlik görnüşi bar biri tekst beýlekisi san.
Ikisi hem bir we belgisi bilen (&) başlap nokatly otur bilen gutarmalydyr
(;).

Harp birlikleri harplary görkezmek üçin ulanylýar we ýatlamaga aňsat görnüşde
düzülendirler. Diýmek eger siz aşakdaky ýaly bir sözlemi sahypaňyza ýazmak isleseňiz:

HTML-de şeýle ýazmaly bolarsyňyz:

San birlikleri hem tekst görnüşine meňzeýär, emma şu görnüşde ýazylmalydyrlar:

&#x;

bu ýerde "x" 0 we 255 arasynda bir san bolmalydyr.

Esasy bellemeli zat # belliginiň sandan öň ýazylmagydyr, bolmasa bellik görünmez.
Onda ""© belligi 'copyright' diýmegi aňladýar" diýen sözlemi sanly birlikleri
ulanyp ýazmak üçin HTML diýmek üçin HTML-ni şeýle yazarsyňyz:

"© belligi 'copyright' diýmegi aňladýar"

Görşüňiz ýaly käbir bellikler ("©" ýaly) hem tekst hem-de sanly birlikleriň
ulanylmagy arkaly ýazylyp bilner.

Häzir boluň: Käbir komplar öz klawiaturlarynda bu "ýabany" bellikleriň
aòsatjak ýazylmagy üçin ýörite ýollar berip biler ( meselem option + e ýazylsa "é" çykar).

Üns beriň sebäbi bu diňe bir kompa mahsus bolup beýleki gezijiler tarapyndan görkezilmän
ýa-da ýerine başga bir zat görkezilip bilner.

Käwagt uly-kiçi harp tapawudy hem möhüm bolup biler.

Mysal üçin, &eacute ýazmak é belligini görkezer,

É bolsa şuny É.

Ýatda saklamaly başga bir zat bolsa köne gezijiler bulary görkezmän biler. Bu kodlaryò hemmesi aňsat däl, ýat tutmak üçin aşa çylşyrymly, şonuň üçin
isleseňiz internette bar bolan tablisalardan peýdalanyp bilersiňiz.